Ինչպես, երբ և ում կողմից ստեղծվեցին առաջին թղթադրամները․ բացահայտում ենք «փողի պատմությունը»

Ինչպես հայտնի է թղթադրամները միշտ չէ, որ գոյություն են ունեցել: Իսկ թե ինչպես և երբ դրանք ստեղծվեցին, կպարզենք միասին:

  • Կարծում եմ կանխատեսելի էր, որ առաջին թղթադրամները ստեղծվել են հենց Չինաստանում՝ թղթի հայրենիքում: Չինացի առևտրականների համար անհարմար էր տեղափոխել մեծ քանակությամբ մետաղադրամներ՝ կնքելով առևտրային գործարքներ: Թղթե փողերը,պարզվեց, ավելի հեշտ և հարմար էին, քան մետաղական ձուլակտորները:

Առաջին թղթադրամը տպագրվեց 11-րդ դարում, Սուն դինաստիայի կողմից: Դրանք տպագրվել էին եղեգի թերթերի վրա, որով էլ հաստատվում էր, որ վաճառականը ունի x չափով գումար:

  • Առաջին թղթադրամները եվրոպայում հայտնվեցին համեմատաբար ավելի ուշ՝ 17-րդ դարում, Շվեդիայում: Շվեդիայի իշխանություններին անհրաժեշտ էր վարկ, և Ստոկհոլմի բանկի ղեկավարը, պղնձե մետաղադրամով վարկ տրամադրելու փոխարեն, որոշեց տպել վարկային թերթեր, որոնք կոչվում էին թղթե դիլերներ։

Մի քանի տարի անց պարզվեց, որ պետությունը վարկը չի վերադարձնում բանկ, իսկ վարկային հաստատությունը ստիպված էր թղթային փողեր տպել: Որոնք այլևս ապահովված չէին թանկարժեք մետաղներով: Հետևաբար, բանկը սնանկացավ, և նրա հիմնադիրն ու գաղափարախոսը, որոնք գործարկեցին թղթադրամները Շվեդիայում, ցմահ բանտարկություն ստացան:

  • Թղթադրամները ԱՄՆ-ում հայտնվել են դոլարից շուտ: 1690 թվականին Մասաչուսեթսի գաղութը (այսօր Մասաչուսեթս) թողարկեց առաջին թղթադրամները՝ 2 շիլլինգի անվանումով մինչև 10 ֆունտ: Դրանք նախագծվել են Կանադայում ռազմական արշավախմբի կարիքները հոգալու համար և հիմնականում օգտագործվել են զինվորներին աշխատավարձ վճարելու համար:

  • Առաջին թղթադրամները Նորվեգիայում հայտնվեցին 1695 թվականին: Թղթե փող թողարկելու իրավունքը ստացավ թագավորության ամենահարուստ մարդկանցից առևտրական Յոհան Մոլենը: Նրա նավերն ավելի ու ավելի էին թիրախավորվում ծովահենների կողմից: Եվ գտնվելով սնանկության եզրին, նա դիմեց թագավորին՝ խնդրելով թղթի վրա հաստատել իր ֆինանսական վիճակը, մինչև ապրանքների հետ մնացած նավերը վերադառնային նավահանգիստ:

  • Անգլիայում թղթադրամները հայտնվեցին Ֆրանսիայի հետ պատերազմի ժամանակ: Կառավարությունը նախաձեռնել էր Անգլիական Բանկի ստեղծումը՝ միջոցներ հավաքելու պայքարի հաջորդ փուլին նախապատրաստվելու համար: Առաջին թղթադրամները թողարկվել են 5-ից 100 ֆունտ անվանական արժեքով և թղթի սեփականատիրոջ խնդրանքով կարող էին փոխանակվել ոսկու կամ մետաղադրամների հետ: Սկզբնապես թղթադրամների անվանումները գործադրվել են ձեռքով բանկային թղթի վրա և ստորագրվել են բանկի բաժանորդներից մեկի կողմից: Այսօր այս երկիրը փողը տպում է պլաստիկից:

18-րդ դարը Եվրոպայում իրական ֆինանսական ճգնաժամ սկսվեց: Եվ  սկսվեց թղթադրամների տպագրում գրեթե բոլոր եվրոպական պետությունների կողմից՝ Ֆրանսիա (1701), Դանիա (1713), Իտալիա (1746), Ավստրիա (1759), Ռուսաստան(1769) և այլ երկրներ:

Ֆրանսիա (1707)

Ֆրանսիա (1707)

Դանիա (1713)

Դանիա (1713)

Իտալիա(1746)

Իտալիա(1746)

Ավստրիա(1759)

Ավստրիա(1759)

Ռուսաստան(1769)

Ռուսաստան(1769)

 

Ինֆոպատեց Ռեբեկա Հովհաննիսյանը

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *